کد مطلب : 40094
تاریخ انتشار: سه شنبه ۲۲ تير ۱۳۹۵ - ۰۱:۴۰:۵۹
قم نیوز گزارش می دهد
حفظ هویت و اصالت شهری در کوچه پس کوچه های شهر
Share/Save/Bookmark

قم نیوز: هویت و اصالت شهری در بافت های قدیمی شهر نهفته است که احیای آن نگاه ویژه مردمی را طلب می کند.
به گزارش قم نیوز، دیوارهای کاه گلی با سقف های گنبدی شکل و ورودی هایی کوتاه که برای ورودبه آن ها باید خضوع کنی، درب های چوبی با کوبه های زنانه ومردانه و اتاقک های تو در تو همه نشانه هایی از معماری های قدیمی است که امروز به فراموشی سپرده شده است.

دروازه ری، چهارمردان، آذر، بازار و محله هایی از این دست را نشانه های جامانده از روزگار قدیم اند که هنوز رد پایی از آن ها در شهر مانده است، محله هایی که علاوه بر داشتن نشانه هایی از هویت زندگی سنتی مسائل و مشکلاتی از قیبل مشکلات ترافیکی و شهرسازی را به همراه دارند.

بيش از يك ششم مساحت شهر قم همین بافتهاي فرسوده تشکیل می دهند که نیاز به برنامه مطالعه شده و هدفمند برای ساماندهی به این بافتها وجود دارد تا ضمن احیا و مرمت این بافت ها دونه بندی فرهنگی محله از بین نرود.

1074 هکتار بافت فرسوده در قم

بافت فرسوده قم مساحت یک‌هزار و 74 هکتاری را اشغال کرده است ولی مساحت بافت فرسوده در سطح کشور بیش از 76 هزار هکتار در 495 شهر است، ریزدانگی، نفوذناپذیری و عدم استحکام ویژگی بافت فرسوده است بنابراین بافتی که دارای این سه شاخصه باشد جزو بافت فرسوده قرار می‌گیرد. ویژگی نفوذناپذیری به مناطقی تعلق می‌گیرد که در بیش از 50 درصد بلوک‌ها عرض شارع کمتر از 6 متر باشد و در مورد ریزدانگی باید مساحت بیش از نصف بلوک‌های منطقه کمتر از 200 متر مربع باشد و اگر بیش از نصف بلوک‌ها فاقد سیستم سازه‌ای باشند، ناپایدار محسوب می‌شود.

احیای بافت فرسوده از جمله مسائلی است که نه تنها حفظ زیبایی و منظر شهری را در گرو خود دارد بلکه ارتباط بسیار تنگاتنگی با مسائل اجتماعی و فرهنگی و حفظ بنیان یک محله خواهد داشت به همین دلیل باید دربازسازی و احیای آن مسائل بسیار زیادی مورد توجه قرار گیرد.

همکاری دستگاه ها برای احیا
علیرضا خاکی با اشاره به اینکه کار در بافت فرسوده هم هماهنگی بین دستگاهی و هم حمایت و حضور دستگاه های مختلف را می خواهد، اظهار کرد: برای کار در بسیاری از گذرها به دلیل سبقه تاریخی که دارند هماهنگی اداره کل میرات فرهنگی لازم است .

به اعتقاد رئیس سازمان نوسازی، بهسازی و زیباسازی اطراف حرم شهرداری قم برخی از عناصر تاریخی که نیاز به احیا دارند اوقافی هستند و نیازمند هماهنگی اوقاف نیز هست و به همین دلیل است که یکی از اقدامات مهم در راستای نوسازی بافت های فرسوده و تاریخی بستر سازی و هماهنگی بین ارگان های مختلف است.

استان قم یکی از استان هایی است که مردم برای نوسازی بافت های فرسوده خود وارد گود نمی شوند چرا که هزینه زیادی را در برخواهد داشت و بازگشت زیادی برای آنها نخواهد داشت خاکی ضمن تاکید این مطلب با بیان اینکه وقتی ملک از پروانه ارزان تر باشد کسی به دنبال گرفتن پروانه نمی رود، تصریح کرد: وقتی که ملک گران شود و مالک قصد فروش داشته باشد آن وقت است که داشتن پروانه و استحکام بنا اهمیت پیدا می کند، در یک سری محله ها که کیفیت خدمات شهری بالارفته است قیمت افزایش پیدا کرده و تقریبا همه اهالی بعد از آن به دنبال گرفتن نقشه های نظام مهندسی می روند.

احیای بافت فرسوده و افزایش سطح خدمات شهری

به اعتقاد وی افزایش سطح خدمات شهری به وسیله احداث بوستان ها، مراکز فرهنگی و کلانتری و مدیریت مشکلات و مسائل منطقه ای باعث افزایش قیمت ملک شده و این افزایش قیمت بهترین راه حل برای توجه مردم به استحکام بنای ملکشان است. خاکی تاکید کرد: با گرفتن پروانه مشکل اصلی که استحکام بنا است حل می شود و برای مسائل بعدی از جمله ریزدانه ها باید برنامه ریزی مجدد کرد.

اینکه شهرداری بااعتبار خود به دنبال استحکام بنای تمام محلات این چنینی باشد هم گستره بسیار بالایی را در برمی گیرد و هم هزینه بسیار زیادی را به همراه دارد. دفاتر تسهیل گری امروز راهکاری است که سازمان نوسازی، بهسازی و زیباسازی اطراف حرم و اداره کل راه و شهرسازی به آن رسیده است تا شاید بتواند قدمی در راه نوسازی بافت فرسوده و تاریخی بردارد،آن طور که رئیس سازمان نوسازی، بهسازی و زیباسازی اطراف حرم می گوید تجربه مختلف در بافت های فرسوده گوناگون نشان داده است که نگاه صرفا کالبدی اصولا به نتیجه ای نمی رسد، اینکه قسمتی از بافت فرسوده با بودجه ای خریداری شده، تخریب و بازسازی شود و به فروش رود روش مناسب برای احیا نیست.

دفتر تسهیل گری و مردمی کردم احیای بافت
به گفته خاکی این شیوه از نوسازی هم کار زمان بری است و هم هزینه بسیاری را ایجاد می کند، وی تاکید کرد: به همین دلیل از سال گذشت ایجاد رویکرد مشارکتی و تولید محرک های توسعه در بافت تاریخی در برنامه سازمان قرار گرفته است و به دنبال این هستیم راهکارهایی بیاندیشیم که مردم وارد عرصه نوسازی شوند.

خاکی با بیان اینکه برای اینکه مشارکت مردم را در احیای بافت های فرسوده افزایش دهیم باد مردم در اجرا و تهیه طرح حضور فعال داشته باشند، افزود: به همین منظور پیشنهاد ایجاد دفاتر تسهیل گری در محله های هدف احیای بافت های فرسوده داده شد که هم در زمان تهیه طرح و هم در زمان اجرا با همراهی مردم کار پیش رود.

رئیس سازمان نوسازی، بهسازی و زیبا سازی اطراف حرم با اشاره به اینکه با استقرار دفاتر تسهیل گری مردم در مسئله یابی می توانند نقش داشته باشند، تصریح کرد: اینکه مسئله یک بافت چه چیزی است که مردم انگیزه نوسازی آن را ندارند، مثل دسترسی ناقص، توان مالی پایین، مشکل آب های سطحی و از این دست مسائل را می توان به کمک مردم دریافت.

وی بیان کرد: شناسایی دقیق بافت فرسوده با یک ماه حضور طراح در منطقه و ورود شهرداری به صورت ضربتی ممکن نیست و سرمایه و آگاهی اصلی در دست مردم است و به همین دلیل ایجاد دفاتر تسهیل گری در همه کلان شهرها از جمله قم در دستور کار قرار گرفت است و در آن نمایندگان راه و شهرسازی و شهرداری حضور دارند .

خاکی افزود: اینکه چه اقدامی برای محل از ساخت بوستان و فضای سبز تا خیابان ضرورت بیشتری دارد به وسیله مردم تعیین می شود و هر چه در راستای هماهنگی با مردم حرکت کنیم تحقق پذیری این برنامه ها بیشتر انجام خواهد شد.

یک ششم مساحت استان قم را بافت فرسوده تشکیل می دهد، گستره وسیعی که احیای آن از عهده
هیچ نهادی از شهرداری و نهادهای دولتی مربوطه همچون راه و شهرسازی برنمی آید و تنها و تنها در صورتی می توان در راستای اجرایی شدن آن قدمی محکم برداشت که کار به دست مردم سپرده شود اتفاقی که در استان قم به دلیل تمرکز بافت های فرسوده در اطراف حرم مطهر حضرت معصومه از اهمیت و ضرورت بیشتری برخوردار است. انتهای پیام/

حفظ هویت و اصالت شهری در کوچه پس کوچه های شهر